Make your own free website on Tripod.com

การตรวจเต้านมด้วยตนเอง

(Breast Self Exam)

เป็นการตรวจเพื่อหาอาการที่อาจเกิดขึ้น พบว่าร้อยละ 80 ของเนื้องอกที่เต้านมผู้หญิงนั้นตรวจพบได้ด้วยตนเอง การตรวจเต้านมด้วยตนเอง ควรทำทุกเดือนตั้งแต่เข้าสู่วัยสาวถึงวัยสูงอายุ เวลาดีที่สุดที่จะทำการตรวจ คือ หลังหมดระดูแล้ว 7-10 วัน เพราะเป็นช่วงที่เต้านมไม่คัดตึงทำให้ตรวจได้ง่าย สำหรับผู้หญิงที่หมดระดู หรือได้รับการตัดมดลูก จะเป็นการดีถ้าตรวจเต้านมด้วยตนเองทุกวันที่ 1 ของทุกเดือน

1. ยืนหน้ากระจก

ให้สังเกตและเปรียบเทียบดูขนาดลักษณะ รอยบุ๋ม เว้า รอยย่น นูน ของเต้านมและหัวนมทั้งสองข้าง
  1. ปล่อยแขนข้างลำตัวตามสบาย
  2. ยกแขนทั้งสองข้างขึ้นเหนือศรีษะ
  3. มือท้าวเอวและเกร็งกล้ามเนื้อช่วงใหล่ ให้ช่วงอกมีลักษณะตึงขึ้น
  4. นั่งและโค้งตัวมาข้างหน้า โดยใช้มือทั้งสองข้างวางบนเข่าหรือเก้าอี้ ท่านี้เต้านมจะห้อยลงไปตรงๆ หากมีสิ่งผิดปกติจะเห็นได้ชัดมากขึ้น

2. นอนราบ

  1. นอนราบใช้ผ้าพับหรือหมอนใบเล็กๆ รองใต้ใหล่ของข้างที่จะทำการตรวจ ยกแขนข้างที่ต้องการตรวจขึ้นเหนือศรีษะ ใช้นิ้วชี้ นิ้วกลาง และนิ้วนาง ของมืออีกข้างหนึ่ง วางนิ้วให้ชิดและเสมอกัน
  2. เริ่มตรวจจากด้านบนของเต้านม โดยคลำไปให้ทั่วรอบๆเต้านมจากด้านนอกเข้าหาด้านในจนถึงหัวนม หรือวนมือในแนวก้นหอย

3. ขณะอาบน้ำ

ขณะอาบน้ำผิวหนังจะลื่นทำให้การตรวจง่ายขึ้น ผู้หญิงที่เต้านมขนาดเล็ก ให้วางมือข้างเดียวกับเต้านมที่ต้องการตรวจไว้เหนือศรีษะแล้วใช้มืออีกข้างคลำเต้านมแบบวนมือเป็นวง หรือวนมือในแนวก้นหอย เช่นเดียวกับท่านอนราบ

ผู้ที่มีเต้านมขนาดใหญ่ ให้ใช้มือข้างเดียวกับเต้านมที่ต้องการตรวจ ประคองเต้านมและตรวจคลำเต้านมจากด้านล่าง ส่วนมืออีกข้างหนึ่งตรวจคลำเต้านมจากด้านบน
ค่อยๆ บีบหัวนม โดยใช้นิ้วหัวแม่มือและนิ้วชี้ เพื่อสังเกตว่ามีน้ำเหลือง น้ำนม เลือดหรือของเหลวอื่นไหลออกมาหรือไม่

เมื่อคุณตรวจพบสิ่งผิดปกติ

เมื่อคุณตรวจพบสิ่งผิดปกติใดๆ ที่เกิดขึ้นกับเต้านมของคุณ ไม่ว่าจะเป็นก้อน รอยบุ๋ม รอยนูนบวม ผื่นแดง ผิวหนังย่นหดตัว ลักษณะเหมือนผิวฟักทอง เส้นเลือดดำขอด การมีสะเก็ดสีขาวหรืออาารคัน ควรรีบปรึกษาแพทย์หรือ เจ้าหน้าที่สาธารณสุขทันทีเพื่อทำการวินิจฉัยให้ถูกต้อง การตรวจเต้านมด้วยตนเองเป็นประจำจะช่วยให้คุณรอดพ้นอันตราย จากมะเร็งเต้านมได้และพึงระลึกไว้เสมอว่าชีวิตคุณฝากไว้กับมือของคุณเอง

ก้อนที่คลำได้บริเวณเต้านมไม่ใช่ถุงน้ำหรือเนื้องอกธรรมดาเสมอไป อาจเป็นมะเร็งเต้านมได้ ควรรีบปรึกษาแพทย์โดยเร็ว

แผ่นพับ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข
แผ่นพับ มะเร็งเต้านม พิมพ์ครังที่ 2 พ.ศ.2543 จำนวน 100,000 แผ่น สถาบันมะเร็งแห่งชาติ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข

Breast self-exam

A breast self-exam can save your breast -- and your life. All women should check their breasts every month for lumps, thicknesses or other changes, as well as discharge from the nipples. By examining your breasts regularly, you are more likely to know how your breasts feel normally and to identify any changes. Check your breasts about one week after your period when they are not tender or swollen, or on the same day every month.

While standing, look at your breasts in a mirror to notice any changes in how they appear, such as redness or swelling, dimpling or puckering of the skin, and changes or crusting of the nipples. Compare your right breast to your left breast. They should look about the same and the nipples should face in the same direction.

While sitting or standing, put your left arm behind your head. Use the pads on the first three fingers of the right hand to examine your left breast. Move your hand around in circles, making sure not to miss any area of the breast. Pressure should be firm but not enough to cause pain. After examining the entire breast, squeeze the nipples from various angles to see if there's a discharge.

Put your left arm down and examine the left armpit with the right hand. Then examine your right breast and armpit in the same manner with your left hand. You may want to do part of the self-exam while showering because some breast changes can be felt more easily when your skin is wet and soapy. Lastly, perform the entire self-exam while lying down, making sure you don't miss any areas. Move your hand around the breast in a set pattern and do the exam in the same way each time.

While a firm ridge in the lower curve of each breast is normal, tell your doctor immediately if you find lumps, thickenings, changes or nipple discharge. Most breast lumps are not cancerous, but only a physician can tell for sure. Breast cancer may be successfully treated with breast-conservation procedures if you find it early.

The American Cancer Society (www.cancer.org) recommends that women between ages 20 and 39 also have a clinical breast exam by their health care provider at least once every three years. He or she can demonstrate the proper breast self-exam technique, as well. Women ages 40 and over should have a mammogram and a clinical breast exam every year. Women over age 65 are at the greatest risk of breast cancer. And if you have a family history of breast cancer, discuss mammrography screening guidelines with your health care provider.

Anna C. Purdy, RN
Nurse Manager, General Surgery
Medical College of Wisconsin Cancer Center
Breast Care Center
Froedtert Memorial Lutheran Hospital
13 October 1999
Last updated 13 October 1999


ส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรค